Hà Nội Phố_95
Cổ động viên
Khi nói đến “tài phiệt” và “hội kín” ở Hàn Quốc, người ta không nhắc đến những hội kín kiểu nghi thức bí mật như Skull and Bones. Họ nói thẳng một từ: Chaebol (재벌).
Chaebol là những tập đoàn khổng lồ do gia tộc kiểm soát, hoạt động theo kiểu “triều đại kinh tế”. Đây là mô hình đặc trưng nhất của Hàn Quốc, và cũng là một trong những mạng lưới quyền lực thực tế mạnh nhất châu Á.
Top 5 Chaebol lớn nhất Hàn Quốc hiện nay kiểm soát khoảng 50% GDP của đất nước:
Họ không cần “hội kín” kiểu áo choàng đốt lửa, vì họ đã là đế chế kinh tế - chính trị thực thụ.
Tháng 12/2014, một chuyến bay của Korean Air đang trên hành trình từ New York về Seoul bất ngờ quay đầu trở lại cổng.
Không phải vì trục trặc kỹ thuật. Không phải vì thời tiết. Mà vì… một túi hạt mắc ca.
Trong khoang hạng nhất, Heather Cho – con gái Chủ tịch Korean Air – nổi giận vì hạt không được “bày ra đĩa” đúng chuẩn. Cô la hét, mạt sát tiếp viên, buộc trưởng khoang phải quỳ xuống xin lỗi trước mặt hành khách, rồi ra lệnh cho phi công quay đầu máy bay và bỏ lại tiếp viên tại New York.
Người Hàn Quốc có một từ để gọi hiện tượng này: Gapjil – sự lạm quyền của kẻ ở “cửa trên”, được xã hội ngầm chấp nhận như một điều quen thuộc.
Và scandal hạt mắc ca không phải là trường hợp duy nhất.
Bên kia lại cho rằng Chaebol đang kìm hãm sự phát triển lành mạnh của Hàn Quốc: độc quyền thị trường, tham nhũng hệ thống, bất bình đẳng giàu nghèo cực lớn, và con cháu các gia tộc dù kém cỏi vẫn được kế thừa đế chế nhờ “máu mủ”.
Bạn nghĩ sao?
Chaebol có phải là “hội kín tài phiệt” mạnh nhất châu Á hiện nay không? Hay họ chỉ là những doanh nhân xuất sắc, tình cờ sinh ra trong gia đình giàu có?
Mình thấy mô hình Chaebol rất thú vị vì nó kết hợp giữa gia tộc phong kiến cũ và tư bản hiện đại. Các bạn đã tìm hiểu về chính trị - kinh tế Hàn Quốc thì chia sẻ thêm góc nhìn đi. Đặc biệt là về tương lai của Samsung hay Hyundai sau khi thế hệ lãnh đạo hiện tại về hưu.
Chaebol là những tập đoàn khổng lồ do gia tộc kiểm soát, hoạt động theo kiểu “triều đại kinh tế”. Đây là mô hình đặc trưng nhất của Hàn Quốc, và cũng là một trong những mạng lưới quyền lực thực tế mạnh nhất châu Á.
Chaebol là gì?
Chaebol là từ ghép của “Jae” (tài sản) và “Beol” (gia tộc). Đây là những tập đoàn gia đình được truyền lại qua nhiều thế hệ, với quyền lực tập trung cực cao vào tay người đứng đầu gia tộc.Top 5 Chaebol lớn nhất Hàn Quốc hiện nay kiểm soát khoảng 50% GDP của đất nước:
- Samsung (gia tộc Lee)
- Hyundai (gia tộc Chung)
- SK Group (gia tộc Chey)
- LG (gia tộc Koo & Huh)
- Lottery (gia tộc Shin)
Đặc điểm nổi bật của Chaebol
- Quyền lực gia tộc tuyệt đối Người đứng đầu (thường là con trai trưởng hoặc người được chọn) có quyền quyết định gần như mọi thứ: từ chiến lược kinh doanh, đầu tư, đến hôn nhân của con cái. Họ thường kết hôn chéo giữa các gia tộc Chaebol để củng cố liên minh.
- Mối quan hệ mật thiết với chính quyền Trong lịch sử Hàn Quốc, Chaebol phát triển mạnh nhờ sự hỗ trợ của chính phủ (thời Park Chung-hee). Đổi lại, họ hỗ trợ tài chính và ủng hộ chính trị cho các tổng thống. Nhiều vụ bê bối lớn ở Hàn Quốc đều liên quan đến “tiền Chaebol – quyền lực chính trị”.
- Các vụ bê bối nổi tiếng
- Năm 2016–2017: Samsung dính líu sâu vào vụ bê bối Choi Soon-sil (bạn thân của Tổng thống Park Geun-hye). Lee Jae-yong (con trai Chủ tịch Samsung) bị bắt và ngồi tù.
- Nhiều con cháu Chaebol bị bắt vì tham ô, trốn thuế, hoặc lạm dụng quyền lực (ví dụ: vụ Hyundai Motor, SK, Lotte…).
- “Hàn Quốc là quốc gia của Chaebol, chứ không phải của người dân” – câu nói này thường được dân Hàn dùng khi bất mãn.
Thực tế quyền lực hiện nay (2026)
Dù chính phủ Hàn Quốc liên tục cố gắng “cải tổ Chaebol”, thực tế quyền lực của họ vẫn rất lớn. Samsung Group hiện có giá trị vốn hóa lớn hơn cả GDP của nhiều quốc gia. Con cháu các gia tộc Chaebol vẫn nắm giữ vị trí then chốt và kiểm soát chuỗi cung ứng khổng lồ.Họ không cần “hội kín” kiểu áo choàng đốt lửa, vì họ đã là đế chế kinh tế - chính trị thực thụ.
Tháng 12/2014, một chuyến bay của Korean Air đang trên hành trình từ New York về Seoul bất ngờ quay đầu trở lại cổng.
Không phải vì trục trặc kỹ thuật. Không phải vì thời tiết. Mà vì… một túi hạt mắc ca.
Trong khoang hạng nhất, Heather Cho – con gái Chủ tịch Korean Air – nổi giận vì hạt không được “bày ra đĩa” đúng chuẩn. Cô la hét, mạt sát tiếp viên, buộc trưởng khoang phải quỳ xuống xin lỗi trước mặt hành khách, rồi ra lệnh cho phi công quay đầu máy bay và bỏ lại tiếp viên tại New York.
- Một túi hạt đủ sức làm chậm chuyến bay quốc tế.
- Một mệnh lệnh cá nhân đủ sức đứng trên quy trình hàng không.
Người Hàn Quốc có một từ để gọi hiện tượng này: Gapjil – sự lạm quyền của kẻ ở “cửa trên”, được xã hội ngầm chấp nhận như một điều quen thuộc.
Và scandal hạt mắc ca không phải là trường hợp duy nhất.
- Năm 2018, em gái Heather Cho ném thẳng đồ uống vào mặt một giám đốc quảng cáo trong cuộc họp.
- Năm 2017, Kim Dong-seon – người thừa kế Hanwha – dùng chai whisky đánh vào đầu nhân viên quán bar.
- Các vụ lái xe khi say rượu, hành hung nhân viên, bê bối tài chính, vay vốn ưu ái… cứ thế kéo dài, năm này qua năm khác
Phân tích hai chiều
Một bên cho rằng Chaebol là động lực đưa Hàn Quốc từ một nước nghèo sau chiến tranh trở thành cường quốc kinh tế chỉ trong 50 năm. Không có Samsung, Hyundai, LG… thì Hàn Quốc không thể có được như ngày hôm nay.Bên kia lại cho rằng Chaebol đang kìm hãm sự phát triển lành mạnh của Hàn Quốc: độc quyền thị trường, tham nhũng hệ thống, bất bình đẳng giàu nghèo cực lớn, và con cháu các gia tộc dù kém cỏi vẫn được kế thừa đế chế nhờ “máu mủ”.
Bạn nghĩ sao?
Chaebol có phải là “hội kín tài phiệt” mạnh nhất châu Á hiện nay không? Hay họ chỉ là những doanh nhân xuất sắc, tình cờ sinh ra trong gia đình giàu có?
Mình thấy mô hình Chaebol rất thú vị vì nó kết hợp giữa gia tộc phong kiến cũ và tư bản hiện đại. Các bạn đã tìm hiểu về chính trị - kinh tế Hàn Quốc thì chia sẻ thêm góc nhìn đi. Đặc biệt là về tương lai của Samsung hay Hyundai sau khi thế hệ lãnh đạo hiện tại về hưu.
